افزودن بر قابلیت‌های شخصی از راه یادگیری_بخش اول

interlocking-puzzle-pieces-770x470

چند قانون کلیدی

 ع ـ ملکی‌فر

اگر بخواهیم یک انسان موفق و متعالی را تنها با دو ویژگی معرفی کنیم، اولین آنها توانایی “رویاپردازی” است که برای چشم‌انداز‌سازی لازم است، و بعدی “یادگیری” خلاق است.

در این یادداشت‌ها می‌خواهیم به این پرسش‌ها بپردازیم که:

  • یادگیری چیست و چرا ضرورت دارد؟
  • قوانین حاکم بر یادگیری شخصی کدامند؟

1-یادگیری چیست؟

یادگیری فرآیندی است که طی آن انسان به طور مستمر، نگرش‌ها و دیدگاه‌های خود را روشن‌تر و عمیق‌تر می‌سازد، انرژی و توان خود را بر چشم‌اندازش متمرکز می‌کند، صبر و بردباری خود را افزایش می‌دهد، واقعیت‌های زندگی را همچون دوست خود درک می‌کند و سرانجام توانمندی‌ها، مهارت‌ها و قابلیت‌های خود را به منظور خلق دستاوردهای برتر و ارزشمندتر ارتقا می‌دهد. در یک جمله، یادگیری انسان را دانا، بینا و توانا می‌سازد. دانش، بینش و توانش سه پیش‌شرط اصلی رسیدن به خواسته‌ها و آفرینش نتایج و دستاوردهای بی‌نظیر و ارزشمند هستند. این نوع یادگیری، از آن رو که با خلاقیت عجین است، یادگیری خلاق نامیده می‌شود.

2-چرا یادگیری مهم است؟

یادگیری مهم است چون در عصر رقابت‌های فزاینده، ما باید همواره بر قابلیت‌ها و مهارت‌های خود بیفزاییم تا همیشه در اوج رقابت باقی بمانیم و یک “برنده” باشیم. عدم یادگیری مترادف است با “بازنده شدن”. اگر نمی‌خواهیم بازنده شویم، باید پیوسته یاد بگیریم. یادگیری از ما یک انسان خوش‌فکر، توانمند و مسلط بر کار و زندگی می‌سازد. یادگیری سبب می‌شود تا ما چیزهایی بیافرینیم که هم برای خودمان هم برای دیگران ارزشمند باشد.

یادگیری یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های انسان متعالی است. یادگیری با “تغییر” همراه است و کسی که می‌خواهد همواره خود را نو کند و تازه بماند، باید همواره یاد بگیرد. کوتاهی در یادگیری نتیجه‌ای جز راکد شدن، مانداب شدن و گندیدن ندارد. “یادگیری، یادگیری، یادگیری”

3-قوانین حاکم بر قوانین شخصی کدامند؟

فردی که می‌خواهد یادگیرنده‌ی موثر و موفقی باشد، باید قوانین پایه‌ای حاکم بر یادگیری را بداند. در این بخش به دو قانون پایه‌ای اشاره می‎کنیم و بقیه‌ی قوانین را به بخش‌های بعدی موکول می‌کنیم.

3-1 قانون اول: شناخت ماموریت خود

ماموریت (= رسالت)، نشان می‌دهد که ما برای انجام چه کاری به این جهان فراخوانده ‌شده‌ایم. به بیان دیگر، ماموریت ما دلیل وجودی ما را توضیح می‌دهد. در دیدگاه دینی بر این باور استوار است که ما بیهوده به این دنیا نیامده‌ایم. ما آمده‌ایم تا جهان را به مکان بهتری برای زندگی هم‌نسلان خود و نسل‌های آینده تبدیل کنیم. به همین دلیل هر یک از ما استعداد انجام کار خاصی را داریم و برای انجام آن کار خاص به دنیا آمده‌ایم.

اگر زندگی را به یک سفر دور و دراز تشبیه کنیم، ماموریت ما “مسیر کلی” حرکت ما را در این سفر نشان می‌دهد. اما یک سفر هوشمندانه و موفق نه فقط به مسیر یا جهت کلی که به “مقصد” هم نیازمند است. این مقصد “چشم‌انداز” ما نام دارد.

3-2 کشف و درک روشن چشم اندازه فردی

سفر در یک مسیر هرچند روشن اما بدون مقصد خسته‌کننده است و انگیزه حرکت و پیشروی را از آدمی می‌گیرد. انسان نیاز به مقصد دارد تا بتواند میزان پیشروی و موفقیت خود را در دوره‌های زمانی مختلف بسنجد. مقصد ما در سفر زندگی همان چشم‌انداز ما خواهد بود.

چشم‌انداز تصویری روشن و جذاب از آینده‌ی مطلوب ما است؛ آینده‌ای که واقعاً به ساختن آن تعهد داریم.

اگر ماموریت از جنس مسیر است، چشم‌انداز از جنس هدف است. چشم‌انداز، کلیدی‌ترین و بزرگترین هدف ما در زندگی است.

انسانی که نتواند ماموریت و چشم‌انداز خود را کشف و درک کند، نمی‌تواند یاد بگیرد؛ زیرا کشف ماموریت و چشم‌انداز، پیش‌نیاز هر نوع یادگیری هستند.

وقتی ما چشم‌انداز داریم معنایش این است که تصویر روشنی از “وضع مطلوبمان” داریم؛ جایی که می‌خواهیم در آینده آن‌جا باشیم. از سوی دیگر هرکدام از ما هم‌اکنون در یک وضعیت خاصی به سر می‌بریم، که آن را “وضع موجود”مان می‌نامیم. (شکل زیر را ببینید)

Untitled1

وضع موجود در برابر وضع مطلوب. دو وضعی که با هم فاصله‌ی زیادی دارند

ما برای پر کردن “فاصله”ی میان وضع موجود و وضع مطلوب، نیاز به ابزارها و امکاناتی داریم. یکی از مهمترین این ابزارها، قابلیت‌ها و توانمندی‌های جدید هستند که باید در طول راه کسب کنیم. در وضع موجود، ما آن قابلیت‌ها و توانمندی‌ها را نداریم.

بنابراین می‌بینید که تا چشم‌اندازی نداشته باشیم، نمی‌توانیم ببینیم که باید چه مهارت‌ها و قابلیت‌هایی را کسب کنیم و چشم‌انداز هم به ماموریت بستگی دارد.

شما وقتی چشم‌انداز فردی‌تان را کشف می‌کنید. می‌نشینید و تحلیل می‌کنید که تحقق این چشم‌انداز چه مهارت‌ها و قابلیت‌هایی را می‌طلبد. بعد یک “برنامه‌ی یادگیری” برای خودتان می‌چینید و آن را به تدریج عملی می‌کنید.

(ادامه بحث در بخش بعد ـ ما را همراهی کنید).